Çocukların Dişlerinin Çıkma Sırası

-Sayfaya Git-

İnsan yaşamında süt ve kalıcı dişlenme dönemleri olmak üzere iki dişlenme dönemi vardır. Süt dişlenmesi 6. aydan itibaren başlar ve 30. ay civarında sona erer. 3 ile 6 yaş arasında ağız içine herhangi bir dişin çıkması beklenmez. 6 yaşında ilk kalıcı diş olan 6 yaş dişi (1.büyük azı dişi) ağız içine çıkar. Bu dönemde, süt ve kalıcı dişler birlikte ağız içinde bulunur. Bu yüzden, bu döneme “karışık dişlenme evresi” denir. Bu dönem 12 yaşına kadar sürer. 12 yaşında, 12 yaş dişlerinin; yani, 2.büyük azı dişlerinin ağız içine çıkması ile beraber “kalıcı dişlenme dönemi” başlamış olur. Kalıcı dişlenmede son olarak 20 yaş dişleri; yani, 3.büyük azı dişleri de bu dizide yerini alır.

Çocukların Dişlerinin Ağız İçine Çıkmasında Gecikmeler

-Sayfaya Git-

Dişlerin ağız içine çıkma zamanları ortalama zamanlardır. Bu zamanlar üzerinde, ırk, cinsiyet, genetik, hormon değişimleri, beslenme, mevsimler, geçirilen hastalıklar, uygulanan tıbbi tedaviler ve yaşanılan çevrenin etkileri vardır. Çocuğun ilk diş çıkarma zamanı diğer kardeşe veya akranlara göre farklılık gösterebilir; çünkü o farklı bir bireydir. Nasıl ki bir çocuğun konuşması, yürümesi, gülmesi ve beslenmesi gibi özellikleri diğer çocuklardan farklı ise, dişlerinin çıkma zamanları da farklı olabilir. Eğer bir çocuğun dişi çıkma zamanından 6-12 ay daha geçtiği halde dişler çıkmamışsa (örneğin 6.ayda çıkması beklenen ilk dişleri çocuk 12-18 aylık olduğu halde çıkmamışsa), bir diş hekimine veya bir uzmana danışılması gerekir. Çocuğunuzun dişleri sıraya uygun çıkmadığı durumlarda endişelenilmeden bir uzmana danışmakta fayda olabilir.

Çocukların Dişlerinin Çıkması Sırasında Karşılaşılan Problemler

-Sayfaya Git-

Çocuğun dişlerinin ağız içine çıkması sırasında, çocukta sınırlı (lokal) ve genel sağlık değişiklikleri meydana gelebilir. Sınırlı yakınmaların olduğu durumlarda rahatlatıcı diş çıkarma jellerinin kullanılması, dişlenme oyuncaklarının soğutularak kullanılması ve bazı durumlarda ağrı kesicilerin kullanılması önerilebilir. Diş çıkarma zamanlarında, huzursuzluk, huysuzluk, uyku bölünmeleri (özellikle gece uykularında), çevrede bulduklarını ağıza götürme, tükürüğün ağız dışına akmasında artma, göz yaşarması, ışıktan rahatsız olma, ağız çevresinde kızarıklık, dişetlerinde kızarıklık, 38,5 C’yi geçmeyen ateş ve geçici ishal görülebilir. Bununla beraber, 38,5 C’yi geçen ateş varlığı, boğaz ağrıları, öksürükte artış, çocuğun kulağını çekiştirmesi, kusmalar ve ishaller ile karşılaşıldığında çocukta cereyan eden olayın yalnızca diş çıkarma ile sınırlı kalmadığını, genel sağlığının da etkilendiği düşünülmelidir. Bu durumda, bir çocuk diş hekimine ve çocuk hastalıkları uzmanına başvurmak gerekir.

Çocukta Ağız ve Diş Sağlığı

-Sayfaya Git-

Unutmayınız! “KORUMAK TEDAVİ ETMEKTEN KOLAYDIR”. Çocuklarda ağız ve diş sağlığının ana bileşenleri şunlardır:

1. Diş temizleyiciler, fırçalar ve diş macunları,

2. Beslenme alışkanlığı ve şekli,

3. 6 aylık diş hekimi kontrolleri,

4. Florid ve fissür örtücü uygulamaları,

5. Diş ipi ve floridli ağız çalkalama suyu kullanımları.

Beslenme Alışkanlığı ve Şekli

-Sayfaya Git-

Bebeklerde beslenme ya anne memesi, biberon kullanarak ya da püre kıvamındaki besinlerin kaşık ile verilmesi ile sağlanır. Anne sütü oldukça hijyenik, antikorlardan, minerallerden, vitaminlerden ve proteinlerden zengindir. Anne sütünün çürük yapıcı etkisi yoktur. Ancak, anne sütünün alınmasından sonra süt artıklarının ağız içinde ve diş yüzeylerinde kalmasından ve onların temizlenmemesinden dolayı diş çürükleri meydana gelir. Biberon kullanılan bebeklerde diş çürüğünün nedeni biberonun içine konulan tatlandırıcılardan (bal, pekmez, bisküvi veya şeker) ve biberon kullanımı sonrası ağız-diş temizliğinin yapılmamasından kaynaklıdır.

Diş Temizleyiciler, Fırçalar ve Diş Macunları

-Sayfaya Git-

Çocuğun ilk dişlerinin ağız içine çıkması ile beraber, onların düzenli temizlenmesi (fırça veya özel diş temizlik mendilleri) işlemine başlanabilir. Bu konudaki en iyi önerileri diş hekimleri verebilir. Akılda tutulması gereken husus, ağız içine çıkan dişlerin temizlenmesindeki gecikmelerin dişlerin çürümesi için bir adım olacağıdır. Marketlerde çocukların yaş dönemlerine uygun olan diş fırçaları vardır. Ebeveynler diş fırçası seçiminde çocuğun yaşını göz önünde bulundurmalıdırlar. 5-6 yaşına kadar, diş fırçalama işlemi öncelikle ebeveyn tarafından yapılmalıdır. Çocukların bu duygularını da tatmin etmelerini sağlamak önemlidir; ancak, dengede durmaya, ayağa kalkmaya veya yürümeye yeni başlamış bir küçük çocuğun elinde diş fırçası bulunması dengesinin kaybı durumunda tehlikeli kazalara neden olabilir. Dişlerin fırçalanmasında teknik önemlidir. Ancak, çocuklara diş fırçalama tekniğini dayatmak el becerilerinin yeterince gelişmemiş olmasından dolayı sıkıcı ve bezdirici olabilir. Bu yüzden, süre üzerinde durulması daha uygun olabilir. Çocuğun yeterli süre diş fırçalamasını sağlamak için ışıklı diş fırçaları (bir dakika süreyle ışığı yanıp sönen), renk değiştiren diş fırçaları veya kum saatleri kullanılabilir. Diş fırçaları genellikle 3 aylık aralıklarla değiştirilebilir.

Floridli Ağız Çalkalama Suyu ve Diş İpi Kullanımları

-Sayfaya Git-

Ağız çalkalama suları karışık dişlenme evresinden (6 yaşından) itibaren önerilebilir. 6 yaşından büyük çocuklarda tükürme yeteneği ve bilinci geliştiğinden dolayı, ağız çalkalama suyu kullanımı söz konusu olabilir. Burada amaç, diş fırçası ile ulaşılamayan diş ara yüzeylerine ve dişlerin çiğneyici yüzlerindeki girinti-çıkıntılara ulaşıp dişlerin korunmasını daha etkili kılmaktır. Çocuklarda kullanılan ağız çalkalama sularının florid içerikli ve alkolsüz olması gerekir. Ağız çalkalama sularının günde iki kez 10 mL miktarda 30 saniye süreyle çalkalama yapılıp yutulmadan tükürülmesi gerekir. 30 dakika süreyle de hiçbir şey yiyip-içmemesi önerilir. Diş beyazlatıcı, hassasiyet giderici ve dişeti kanaması engelleyici içeriklere sahip olan ağız çalkalama sularının kullanımı çocuklarda önerilmez.

Florid ve Fissür Örtücü Uygulamaları

-Sayfaya Git-

Florid ve fissür örtücü uygulaması diş hekimi tarafından yapılan uygulamalardır. Bu uygulamalar hem süt hem de kalıcı dişler için yapılabilir. Her iki uygulama da diş hekimi tarafından yapılır. Florid uygulaması jeller veya köpükler kullanılarak yılda 3-4 kez yapılabildiği gibi, vernikler (yüksek oranda florid içerirler) kullanılarak da yılda 2 kez uygulanabilir.

Florid uygulaması tüm dişlere yapılırken, fissür örtücü uygulaması yalnızca süt azı, küçük ve büyük azı dişlerinin çiğneyici yüzeylerine yapılır. Fissür örtücü uygulaması diş yüzeyinden düşmediği sürece dişlere tekrar uygulanmaz. Florid vernik uygulamasından sonra çocukların genellikle 4 saat süreyle süt, yoğurt, ayran, peynir, dondurma ve meyve suyu tüketmemesi istenir. Su ve yumuşak yiyecekler tüketebilirler.

İlk Diş Hekimi Kontrolü ve Periyodik Kontroller

-Sayfaya Git-

Bir bebeğin diş hekimi ile ilk karşılaşması, ideal olarak doğumu takiben ağız içinin kontrolü için olması gerekir. Bu genellikle yapılmaz. En azından, ilk diş hekimi ziyaretinin 1.yaş gününde yapılmasına özen gösterilmelidir. Bu ziyarette, ağız ve dişlerin kontrollerinin yapılması ve daha önce anlatılan bilgilerin alınması önerilir. Periyodik kontroller için diş hekiminin önerileri göz önünde bulundurulması gerekir. Bununla beraber, klasik olarak her 6 ayda bir rutin kontrollerin olması idealdir.